संपूर्ण लेख

पृथ्वीवरचं संकट आकाशातच छूमंतर करणारी नासाची मोहीम

प्रज्ञा, प्रतिभा, कल्पकता आणि चिकाटी यांच्या जोरावर माणूस काय करू शकतो, त्याची विस्मयकारक प्रचीती नासाच्या डार्ट मोहीमेमुळे आली. एखादा लघुग्रह पृथ्वीच्या दिशेनं येऊ लागला तर त्यातून होणारा संभाव्य अनर्थ टाळता यावा, यासाठी केलेली ही तयारी आहे. पृथ्वीला धोका निर्माण होऊ शकणार्‍या सुमारे १५०० लघुग्रहांची नोंद आतापर्यंत संशोधकांनी केलीय.
संपूर्ण लेख

जगातल्या अर्ध्या अधिक लोकसंख्येला डेंग्यूचा धोका; पण लसीचं काय?

डासांपासून होणार्‍या आजारांनी आज जगापुढे आव्हान उभं केलंय. यामधे मलेरिया, डेंग्यू, चिकुनगुनिया यांसारख्या आजारांचा समावेश होतो. गेल्या अनेक वर्षांपासून डेंग्यू हा जागतिक आरोग्य धोक्यात आणणारा वायरस म्हणून ओळखला जात आहे. सध्यस्थितीत जगातल्या अर्ध्या लोकसंख्येला या वायरसचा संसर्ग होण्याचा धोका आहे.
संपूर्ण लेख

भारतीय सिंह महत्त्वाचा की आफ्रिकेतला चित्ता?

सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेले सर्व आदेश धाब्यावर बसवून भारतात वन्यजीव संवर्धनाचा भाग म्हणून आफ्रिकी चित्ते आणले गेलेत. दुसरीकडे, गीरच्या अभयारण्यातल्या सिंहांच्या पुनर्वसनाचा जुना प्रश्न अधिकच गंभीर बनलाय. सरकारच्या अशा मनमानी कारभारावर नेमकेपणानं बोट ठेवणारा हा ‘भवताल’ या वेबसाईटवर प्रसिद्ध झालेला लेख.
संपूर्ण लेख

गौराई पूजताना तिचं लोकजीवनातलं स्थान जाणून घ्यावंच लागेल!

गणपतीपाठोपाठ गौराई येते. गौराईची प्रथा महाराष्ट्रात आहे, तेवढी इतर प्रांतांमधे नाही. गौरी ही यक्षकुळातली आहे. ती कुबेर कुळातली आहे. ‘धनदा’ म्हणूनही तिची उपासना केली जाते. गौराईच्या रूपानं ‘सर्जक-पोषक-रक्षक’ अशी तिन्ही रूपं आपण ‘स्त्री’देवतेमधे पाहतो.
संपूर्ण लेख

फुलटायमर : गॉर्कीच्या आईचा मराठी अवतार

कम्युनिस्ट पक्षाचे जालना जिल्ह्यातले कार्यकर्ते अण्णा सावंत यांचं फुलटायमर हे आत्मकथन लोकवाङ्मय गृहनं प्रकाशित केलंय. खरं तर हे एका चळवळीचं, प्रामाणिक आणि तळमळीच्या कार्यकर्त्याचं आत्मकथन आहे. कम्युनिस्ट कार्यकर्त्याचं इतकं तपशीलवार चित्रण मराठीत इतरत्र कुठ नसावं. त्या दृष्टीनं हे पुस्तक मराठी वाचकांसाठी अनोखं आहे. यावर भाष्य करणारी इंद्रजीत भालेराव यांची ही फेसबुक पोस्ट.
संपूर्ण लेख

बिल्किस बानोच्या गुन्हेगारांना सोडल्यामुळे चुकीचा पायंडा पडलाय

बिल्किस बानो या महिलेवर सामूहिक बलात्कार केल्याप्रकरणी शिक्षा झालेल्या ११ दोषींची सुटका करण्यात आली आहे. केवळ चांगल्या वर्तणुकीच्या कारणामुळे गुन्हेगारांच्या शिक्षेत सवलती देताना, त्यांनी केलेल्या गुन्ह्यांचं स्वरूप आणि अन्यायग्रस्त व्यक्तींचा विचार प्राधान्याने होणं आवश्यक आहे. त्याचबरोबर अशा निर्णयाचे समाजमनावर काय परिणाम होऊ शकतात, याचाही विचार व्हायला हवा.
संपूर्ण लेख

डियर तुकोबा : नव्या पिढीने घेतलेला तुकोबांचा शोध

तरुणांचा प्रतिनिधी असलेल्या विनायक होगाडे यांची ‘डियर तुकोबा’ ही कादंबरी मधुश्री प्रकाशनने प्रकाशित केलीय. तुकोबांच्या जीवनावर भाष्य करताना त्यांनी इथल्या विवेकी परंपरेतल्या सर्वांशी तुकोबांना जोडलंय. ही कादंबरी तुकोबांच्या जीवनाचा नावीन्यपूर्ण शोध असून नव्या पिढीचा तुकोबांकडे पाहण्याचा नजरिया आहे. या कादंबरीवर भाष्य करणारी डॉ. नंदकुमार मोरे यांची ही फेसबुक पोस्ट.
संपूर्ण लेख

स्वातंत्र्याच्या अमृतमहोत्सवातला नया भारत

महागाई, बेरोजगारी, भूकबळी या समस्यांनी देशात विक्राळ रूप धारण केलंय. शिक्षण आणि आरोग्य यंत्रणा मध्यमवर्गीयांनाही परवडेनाशी झालीय. अशावेळी स्वातंत्र्याच्या अमृतमहोत्सवी वर्षाचं निमित्त साधत हर घर तिरंगाच्या रूपाने एक नवा इवेंट देशभर साजरा केला जातोय. भारताला खरं स्वातंत्र्य हे १५ ऑगस्ट १९४७ ला मिळालेलं नसून, ते एप्रिल २०१४मधे मिळाल्याचा समज प्रत्येकाच्या मनावर बिंबवण्याचा हा पद्धतशीर प्रयत्न आहे.
संपूर्ण लेख

मराठी माणसाच्या डोक्यावरची काळी टोपी कुणी झटकायची?

महाराष्ट्राचे राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी आपल्या वादग्रस्त भूमिकेवरून कायमच चर्चेत असतात नुकतंच एका कार्यक्रमात ‘मुंबई-ठाण्यातून गुजराती-राजस्थानी गेले, तर देशाची आर्थिक राजधानी म्हणून मुंबईत काय उरेल,’ असा मराठींची बेइज्जत करणारा प्रश्न त्यांनी विचारला. यावरून वाद झाल्यानंतर नेहमीप्रमाणे त्यांनी माफीही मागितलीय. पण त्यांची ही खोड जिरणार कधी?
संपूर्ण लेख

आंतरिक ऊर्मीचा साक्षात्कार घडवणारी कविता

मनीषा सबनीस यांच्या 'ऊर्मी' या कवितासंग्रहाचा प्रकाशन सोहळा नुकताच संपन्न झाला. आसावरी काकडेंसारख्या संवेदशील कवयित्रिच्या हस्ते या संग्रहाचं प्रकाशन झालं. यावेळी अक्षय वाटवे यांना या कवितांविषयी मनोगत मांडण्याची संधी मिळाली. त्याचं शब्दांकन असणारी अक्षय वाटवे यांची ही फेसबुक पोस्ट.